Grote impact van verhuizen op kinderen: zo beperk je mogelijke schade

Grote impact van verhuizen op kinderen: zo beperk je mogelijke schade Dat verhuizen voor alle mensen een stressvolle gebeurtenis is, is duidelijk. Maar uit Deens onderzoek, dat gebruik maakte van data van 1,4 miljoen personen, blijkt nu dat het effect ervan op kinderen wel erg groot is. Zo bleek dat kinderen die eens of meerdere keren verhuisden op latere leeftijd een vergrote kans hadden op onder meer ernstige psychische klachten. Een vergrote kans betekent natuurlijk ook dat er een groep is die wél zonder kleerscheuren volwassen wordt. Verhuizen.com dook in het onderwerp.

Het onderzoek betrof kinderen geboren tussen 1971 en 1997, waarvan alle woonplaatsen tot hun vijftiende bekend waren, inclusief de leeftijd waarop verhuizingen plaatsvonden. Vervolgens werden deze mensen vanaf hun vijftiende tot hun veertigste levensjaar gevolgd, waarbij werd gelet op negatieve ontwikkelingen zoals poging tot zelfmoord, deelname aan gewelddadige criminaliteit, psychische klachten, verslaving en vroegtijdig overlijden. Vooral verhuizingen tussen de leeftijd van twaalf en veertien, zeker als meerdere keren werd verhuisd, waren van grote invloed. Sociaaleconomische achtergrond maakte vrijwel geen verschil. In het onderzoek werd alleen gekeken naar cijfers, en werden geen interviews gedaan met de mensen die het betrof.

 

Dat laatste deed ontwikkelingspsycholoog Christel Westgeest wél, voor haar boek uit 2010 over verhuizen met kinderen. Zelf verhuisde ze in 2007 met haar gezin naar Canada, waardoor het idee voor haar boek ontstond. “De focus in bepaalde onderzoeken ligt toch wel op de negatieve kanten van verhuizen met een gezin, maar waar ik benieuwd naar ben is: wat zijn de beschermende factoren; waardoor loop je minder risico? Ik deed daarom interviews met gezinnen die waren verhuisd met kinderen, om erachter te komen wat er werkte.” Zo ontdekte ze dat een veilige en ontwikkeling-stimulerende ouder-kindrelatie als buffer kan werken tegen bedreigende gebeurtenissen zoals bijvoorbeeld verhuizingen.

“De uitkomst van het onderzoek verbaast me niets. Er zijn natuurlijk ook kinderen die zomaar van A naar B verplaatst worden, zonder al te veel begeleiding.” En daar ligt waarschijnlijk een groot deel van het probleem, zo zegt Westgeest. “Verhuizen betekent voor kinderen verlies, en dat veroorzaakt verdriet. Als dat niet gezien wordt of er is te weinig aandacht voor, wordt het alleen maar groter.” Het is dan ook belangrijk om ruimte te geven voor negatieve emoties die kinderen voelen. Verder geeft de ontwikkelingspsycholoog aan dat het vertrouwen van ouders zelf in een succesvolle verhuizing belangrijk is. Zien zij het al niet zitten, dan is dat voor een kind nog moeilijker.

 

Voorbereidend werk om beter aansluiting te vinden is ook een aanrader. “Verken de nieuwe omgeving alvast, en zoek bijvoorbeeld contact met de docent of de klas. Dan voelen kinderen zich mogelijk al iets veiliger. Als ze bovendien ook zeggenschap krijgen over hun school of sportclub, geeft ze dat een gevoel van controle. Toch is ieder kind natuurlijk anders, en zijn sommige kinderen nu eenmaal veel kwetsbaarder. Die hebben vooral behoefte aan een voorspelbare omgeving, terwijl anderen sneller aansluiting vinden.